Xuân trong cửa thiền

(Trích báo Giác Ngộ số 75, 1994 – PL 2537)

Theo dòng luân chuyển của thời gian, cây cỏ sau bao tháng ngày thu mình trước cái giá lạnh của mùa Đông lại bắt đầu bừng lên sức sống mới, đâm chồi nẩy lộc, trổ hoa khi tiếp nhận tia nắng ấm áp của mùa Xuân. Từ cảnh Xuân tươi đẹp, trăm hoa đua nở muôn màu của thế giới biến đổi sanh diệt không dừng, chúng ta hãy bước vào rừng Thiền để chiêm ngưỡng những đóa hoa xuân của các Thiền giả. Những đóa hóa kết thành mùa Xuân vĩnh cửu mà Chân Không Thiền sư tặng cho các hành giả muốn vượt khỏi sự chi phối của vô thường sanh diệt :

Xuân đến Xuân đi ngỡ Xuân hết

Hoa tàn hoa nở vẫn là Xuân.

Thật vậy, Thiền giả trải qua nhiều ngày tập trung tư duy, gia công tu tập Thiền quán, không khác gì cây cỏ dồn nén sức lực trong giá buốt của mùa Đông để chuẩn bị cho mầm non nụ mới của mùa Xuân sắp tới. Đến phút giây trụ định cùng tột, Thiền giả ngộ đạo, tâm vụt bừng sáng, thấy pháp chơn thật như cây cỏ bắt gặp hơi ấm mặt trời, tuôn tràn sự sống, trổ hoa kết trái. Từ đây mở ra cho Thiền giả một loại hình thế giới KHÔNG hay thế giới Bát nhã.

An trú trong chơn không của Bát nhã, Thiền giả quán chiếu các pháp đều không, cảnh chơn thật từ từ hiện ra. Muôn vật của thế gian đối với Thiền giả đều đẹp, đều vui theo tâm bừng sáng.

Đó là mùa Xuân trong cửa Thiền, một mùa Xuân an lạc mà vua Trần Nhân Tôn tìm thấy được khi vứt bỏ ngai vàng như bỏ chiếc giày rách. Ngài bước chân vào cửa Thiền, hạ thủ công phu khám phá được chân lý của vũ trụ. Lúc ấy, Ngài tự tại lặng lẽ trên giường Thiền, ngắm hoa nở hoa tàn mà nhận ra cái hiện hữu vượt ngoài định luật thời, không :

Thuở bé chưa từng rõ sắc không

Xuân về hoa nở rộn trong lòng

Chúa Xuân nay bị ta khám phá

Chiếu trải giường Thiền ngắm cánh hồng.

Trở lại cuộc đời tu hành của Đức Phật, chúng ta nhận thấy thế giới Hoa Nghiêm hay thế giới thành đạo của Đức Phật chính là mùa Xuân. Nó diễn tả cảnh đức Thế Tôn sau 21 ngày tư duy thiền định, đạt đến trạng thái chơn không thì trời Phạm Thiên hiện ra thỉnh Phật thuyết pháp.

Thế giới có Phạm Thiên hiện ra tiêu biểu cho nguyên thể của sự vật, không có phiền não, chưa bị chia chẻ thành nhị nguyên. Đó là thế giới vô niệm, thánh thiện mà kinh Hoa Nghiêm gọi là pháp giới hay mùa Xuân đẹp nhất của thế giới nội tâm.

Trời Phạm Thiên xin nghe pháp Phật cũng đồng nghĩa với giới trí thức biểu lộ sự đồng tình với kiến giải của Thiền giả. Chắc chắn đó là niềm vui lớn, là mùa Xuân của cuộc đời người tu khi gặp được đối tượng để họ truyền trao sở đắc.

Từ Xuân ở thế giới nội tâm của Thiền giả tiến lên mùa Xuân hiện thực trong cuộc sống. Đối với Thiền sư đắc đạo, cảnh tùy tâm hiện; thế giới tâm linh đẹp thì cảnh bên ngoài chắc chắn cũng phải tốt tươi theo.

Cuộc đời hành đạo của Đức Phật thể hiện sâu sắc điều này, Ngài từ tâm thuyết pháp cho Phạm Thiên xong và xả định trở lại cuộc đời. Ngài đến nói pháp cho năm anh em Kiều Trần Như nghe. Các vị này tiếp nhận pháp âm sanh niềm hoan hỷ cao tột. Từ đó bước chân du hóa của Thế Tôn đến đâu, nơi đó đều an vui, người nào hữu duyên gặp Ngài, lòng cũng nở hoa, Đức Phật là mẫu người hành Thiền mang lại sức sống tươi đẹp, mang lại mùa Xuân cho cuộc đời.

Về sau, những Thiền giả theo dấu chân Phật, mỗi vị ngộ đạo đều tìm thấy mùa Xuân để an trú. Các mùa Xuân trong cửa Thiền không đồng nhau, vì sở ngộ của mỗi Thiền giả khác nhau. Tùy theo sự chứng đắc của Thiền giả mà kết thành mùa Xuân của Nhị thừa hay mùa Xuân của Bồ tát.

Bước vào rừng Thiền, chúng ta hãy lắng nghe Thiền sư Giác Hải, đời Lý, diễn tả cảnh Xuân :

Xuân về hoa bướm gặp nhau đây

Hoa bướm phải cần họp lúc này

Hoa bướm xưa nay đều là huyễn

Giữ tâm bền chắc bướm hoa thây.

Dưới mắt Thiền sư, hoa nở bướm bay. Hay nói chung, sống chết, sanh diệt của con người và muôn vật đều tùy theo thời tiết nhân duyên mà tác thành, hợp tan. Thiền sư xem chúng như huyễn hóa, không chắc thực.

Chỉ có chơn tâm là chân thật hay mùa Xuân vĩnh cửu của Thiền giả. Chúng ta không “giữ tâm bền chắc” hay đánh mất chơn tâm, thì làm thế nào đón nhận được mùa Xuân vĩnh cửu của Thiền sư Giác Hải.

Tuy nhiên, mùa Xuân vĩnh cửu đó không phải dễ dàng ở trong tầm tay của Thiền giả, một sớm một chiều tìm gặp được. Sau bao tháng ngày Thiền giả cực khổ lặn lội khắp nơi kiếm tìm chẳng thấy. Một hôm thoáng nhìn hoa đào nở, hoát nhiên ngộ đạo, bắt được mùa Xuân vô tận như Thiền sư Linh Vân :

Ba chục năm tìm, mòn gót khách

Bao lần lá rụng lại thay cành

Từ phen thấy được hoa đào ấy

Mãi đến ngày nay tuyệt hết nghi

Vâng, cái hoát nhiên đại ngộ “từ phen thấy được hoa đào ấy” cũng là khởi nguồn của mùa Xuân mà Ngài Ca Diếp đã tiếp nhận bằng nụ cười hàm tiếu cách đây hơn 2500 năm, khi Ngài nhìn thấy cành hoa sen của Đức Phật đưa lên. Mùa Xuân nở ra theo cảnh thấy bất chợt, không nghĩ suy, nào có khác gì mùa Xuân của Thiền giả lìa ngoài tâm ý vọng tưởng điên đảo. Một mùa Xuân vô niệm mà Điều Ngự Giác Hoàng Trần Nhân Tôn an trú. Một cảnh giới trong đó mọi khởi niệm đều tan biến, để hòa nhập vào sự sống bao la của mùa Xuân. Nơi đó vẫn hiện hữu đầy đủ sắc hoa, mận trắng, đào hồng :

Vườn rừng tĩnh mịch không người giữ

Mận trắng đào hồng tự tại hoa.

Trong vườn Thiền, tôi hằng quý mến đóa hoa Xuân nở trên con đường Bồ tát đạo. Hành Bồ tát hạnh, thượng cầu Phật đạo, hạ hóa chúng sanh chính là sự sống của Thiền giả, là mùa Xuân của Thiền giả.

Thiền giả hiện hữu ở cuộc đời này chỉ nhằm mục tiêu duy nhất là hoằng truyền kinh Diệu pháp, hay pháp chân thật của đức Như Lai. Bước chân hoằng hóa độ sanh của Thiền giả đi khắp mười phương Ta bà không mệt mỏi, nhưng lúc nào cũng thức tỉnh rằng cuộc đời này chỉ là quán trọ tạm bợ.

Thiền giả trải qua biết bao mùa Xuân bên quán trọ cuộc đời chỉ vì noi theo bi nguyện của đức Từ phụ. Sống trong dòng sanh diệt của vạn vật, bao lần Xuân đến, Xuân đi, lòng thiền giả vẫn không bị danh lợi, phiền não cuộc đời làm vẩn đục.

Tâm thiền giả vẫn hoài vọng về người cố hương hay về Đức Phật thường trú, chạnh nhớ đến con người chân thật bất tử của chính mình trên bản thể chơn như :

Hoằng truyền kinh Diệu Pháp

Trải gót khắp mười phương

Xuân về bên quán trọ

Chạnh nhớ người cố hương.

Trong giây phút thanh tịnh của ngày đầu Xuân, xin cầu nguyện cho tất cả người con Phật sớm trở về với Pháp thân vĩnh hằng của chính mình, cùng đón nhận mùa Xuân vĩnh hằng miên viễn bên cạnh Đức Phật thường trú bất sanh bất diệt ở thế giới Thường Tịch Quang.

NAM MÔ CỬU VIỄN THẬT THÀNH ĐẠI ÂN GIÁO CHỦ BỔN SƯ THÍCH CA MÂU NI PHẬT.

Các tin mới hơn

Các tin cũ hơn