ĐỀN BẢO LỘC – NAM ĐỊNH

ĐỀN BẢO LỘC
 
Đền Bảo Lộc xã Mỹ Phúc, Huyện Mỹ Lộc, Tỉnh Nam Định
Đền Bảo Lộc trước đây có tên là đền An Lạc, thuộc huyện Bảo Lộc, tổng Hữu Bị, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định, nay thuộc xã Mỹ Phúc ngoại thành Nam Định.
Theo sách “Nam Định tỉnh dư địa chí” của Ngô Giáp Đậu thì làng Bảo Lộc là nơi lập ấp của An Sinh Vương Trần Liễu thân sinh Trần Hưng Đạo và là anh trai của Trần Cảnh (Vua thứ nhất Vương triều Trần). Nơi đây còn gọi là “ấp An Lạc”. Còn lại quả chuông tạc bốn chữ “An Lạc từ chung” được đúc vào khoảng thế kỷ XIX.
Bức đại tự trong nhà Khải thánh đã ghi rõ:
“Thử địa vị Trần gia thang mộc hương
Thiên bách liên vương khí độc chung
Hải lục tang trầm chung bất dẫn …”
Nghĩa là:
Đất này là ấp thang mộc của nhà Trần
Trăm ngàn năm vượng khí đồn thiêng
Bể nổi dân chìm đây chăng mất …
Ấp An Lạc xưa nằm theo bờ sông Hoàng Giang, con sông này nối sông thiên Mạc và một đầu nối với sông Hồng ở ngã ba Tuần Vường, ấp An Lạc xưa:
“ Đền dư thiên mẫu
Trì dư bách khẩn ”
( Ruộng hơn ngàn mẫu, ao hơn trăm chiếc ).
Tại thôn Bảo Lộc, tháng 4 – 1979, cách đền khoảng 600m về phía đông đã phát hiện thấy nhiều di vật thời Trần. Công cuộc khai quật của ngành văn hoá thông tin tỉnh Nam Hà đã phát hiện ra nhiều gạch, ngói, đầu rồng, bệ tháp…có niên đại thế kỷ XIII, XIX…Chính trên mặt đất lịch sử, có nhiều gắn bó với gia đình và thuở thiếu thời của Trần Hưng Đạo, nên nhân dân đã lập đền thờ và những người thân ngay sau khi ông qua đời.
Đền Bảo Lộc trước đây nằm ven bờ Châu Giang. Ngôi đền nay dáng thấp, mái cong, lợp ngói mũi hài, gồm ba gian bằng gỗ lim. Sau, sông lở đền được chuyển vào khu vực hiện nay. Vào những năm đầu của thế kỷ này. Lê Quý Chấn một chủ thầu khoán có uy thế ở Nam Định đã đứng ra chủ trì, hưng công xây dựng đền. Mẫu thiết kế lúc đó do Đông Phương Bác Cổ vẽ nhưng đã bị sửa chữa đi ít nhiều. Bắt đầu từ năm 1928, phải 5 năm sau, công trình mới hoàn thành. Nguồn vốn dựa vào sự đóng góp của nhiều tỉnh như: Nam Định, Hà Nội, Hải Phòng… Ngôi đền này các cột đều được xây bằng gạch, nhiều con xà đã được đổ xi măng cốt sắt. Vì vậy đã tạo cho công trình có một quy mô khá tốt, kích thước cao rộng.
Đền nằm chính giữa thờ quốc công tiết chế Hưng Đạo Đại Vương, bên trái là chùa thờ Phật, bên phải là Phủ thờ mẫu, phía sau là đền Khải thánh thờ thân phụ Hưng Đạo Vương. Tất cả các kiến trúc tôn giáo này hoà nhập vào nhau, tạo thành một tổng thể hoàn chỉnh.
Đền Bảo Lộc có quy mô lớn nhiều so với tất cả các kiến trúc ở đây. Đền xây theo kiểu chữ đinh. Mặt ngoài, đằng trước ở phía dưới dãy núi non bộ. Tiền đường gồm 7 giam rộng, trung đường dài 5 gian, hậu cung có 3 gian. Chạm khắc tuy không nhiều, nhưng rải rác từng bộ phận, ở từng cấu kiện vẫn có những nét tiêu biểu. Ngay phía trên bộ cánh cửa của nhà tiền đường, hai bên là những mảng chạm khắc gỗ khá tinh xảo với các đề tài: Tứ linh, long cuốn thuỷ …Sáu bộ cánh cửa ở hậu cung nửa trên chậm lộng, nửa dưới chạm các đề tài: hoa lá, tùng, trúc, cúc, mai … Tất cả những mảng chạm khắc này có chung niên đại vào thời Nguyễn. Trong đền không chỉ thờ bài vị mà có tới hai pho tượng (môt bằng gỗ, một bằng đồng) tạc Trần Hưng Đạo. Đền còn thờ bố, mẹ, vợ, các con trai, con rể của ông. Tuy là con rể nhưng Phạm Ngủ Lão cũng được tạc riêng để thờ ở đây. Ngoài ra thờ tự cả Yết Kiêu, Dã Tượng, những gia nô, sau này trở thành gia tướng thân cận, và lập nhiều chiến công trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông.
Đền còn thờ các thầy dạy học của Trần Hưng Đạo, chính điều này đã thể hiện được truyền thống hiếu học, “Tôn sư trọng đạo” và toàn việc thờ tự là thể hiện hai đức tính quan trọng hàng đầu là “Trung – Hiếu” của Hưng Đạo Đại Vương. (Thờ ở hậu cung: Gian chính giữa là tượng Trần Hưng Đạo, hữu là tượng thầy dạy chữ, bên tả là thầy dậy binh pháp). Toà trung đường ở gian đầu chính giữa đặt cỗ ngai, trên có bài vị bằng gỗ thờ Trần Hưng Đạo, pho bên hữu là tượng con cả, pho bên tả là tượng con rể Phạm Ngũ Lão )…Trong đền có khá nhiều câu đối, cuốn thư, đại tự của người xưa để lại ca ngợi Võ Công, văn trị của Quốc công tiết chế Hưng Đạo Đại Vương.
Đền Bảo Lộc được xây dựng trên mảng đất mà cách đây bảy thế kỷ, An Sinh Vương Trần Liễu bố đẻ Trần Hưng Đạo được triều đình Trần phong cấp. Đền Anh hùng dân tộc Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, một nhà quân sự thiên tài, một trong những thống soái quân sự được thế giới cổ kim đông tây công nhận, đồng thời là một nhà chính trị lỗi lạc. Đây là điểm thờ chính Trần Hưng Đạo. Ông đã được tôn lên là bậc thánh: “Đức thánh Trần”. Hàng ngàn di tích thờ Trần Hưng Đạo (thờ chân nhang) không nơi đâu, lại có quan hệ và ý nghĩa sâu sắc như ở đây. Đây là nơi dinh thự của An Sinh Vương Trần Liễu, nơi Trần Hưng Đạo thuở thiếu thời tu luyện binh thư, binh pháp, nơi quê hương theo nghĩa hẹp của ông. Vì thế, mà dân gian còn truyền tụng “Sinh Kiếp Bạc thác Trần Thương, quê hương Bảo Lộc”.
Đền Bảo Lộc cùng với đền Trần, chùa Tháp tạo thành một quần thể kiến trúc vừa có giá trị lịch sử cao, đồng thời lại là những điểm du lịch hấp dẫn, thu hút khách trong và ngoài nước. Hàng năm vào 20 – 8 âm lịch (ngày mất của Quốc Công Tiết chế) đã trở thành ngày hội truyền thống “tháng tám hội cha tháng ba hội mẹ”. Khách hành hương sẽ đi trọn con đường: Bảo Lộc – Trần Hương – Kiếp Bạc, có như vậy, mới hiểu biết hơn về đức thánh Trần, một con người “Võ công, văn trị” sáng mãi ngàn thu.

Các tin mới hơn

Các tin cũ hơn